Thiết kế, thi công nhà gỗ cổ truyền Việt Nam

Xóm 1 Hải Long, Hải Hậu, Nam Định

Nhà gỗ 3 gian có hậu cung: Nét đẹp văn hóa & Truyền thống tâm linh

Vũ Ngọc Biên Tác giả Vũ Ngọc Biên 27/02/2026 12 phút đọc

Bạn đã từng bước vào một ngôi nhà gỗ cổ, ngửi thấy mùi trầm hương thoang thoảng, nhìn lên những cột gỗ lim bóng loáng và cảm giác như thời gian đứng lại chưa? Đó chính là sức hút kỳ lạ mà nhà gỗ 3 gian có hậu cung mang lại.

Còn gọi là nhà chữ Đinh, đây là kiểu kiến trúc truyền thống đặc trưng của người Việt thường dùng để thờ tự gia tiên hoặc làm nhà thờ họ. Điểm khác biệt lớn nhất so với nhà 3 gian thông thường chính là phần hậu cung: một không gian được nới thêm từ gian giữa đâm ra phía sau, tạo chiều sâu, tạo sự tôn nghiêm, và quan trọng hơn tạo ra "hồn" cho cả ngôi nhà.

Đặc điểm cấu trúc

  • Hình dáng: Nếu nhìn từ trên cao, ngôi nhà có hình chữ Đinh (丁). Phần nhà chính nằm ngang, phần hậu cung đâm dọc ra phía sau từ gian trung tâm.

  • Gian giữa: Là nơi quan trọng nhất, kết nối trực tiếp với hậu cung. Đây là không gian thờ cúng chính, nơi đặt án gian, cửa võng và sập thờ.

  • Hậu cung: Thường là nơi đặt bài vị, linh vật hoặc các báu vật của dòng họ. Việc có hậu cung giúp tách biệt không gian thờ tự tâm linh với không gian tiếp khách ở hai gian bên.

Đặc điểm cấu trúc

Ưu điểm của nhà 3 gian có hậu cung

Thật ra, không phải ngẫu nhiên mà người xưa sáng tạo ra kiểu nhà này. Mỗi chi tiết đều có lý do rõ ràng.

  1. Thứ nhất, hậu cung giúp tăng diện tích thờ cúng đáng kể. Những gia đình có ban thờ lớn, thờ nhiều đời, hay muốn tổ chức giỗ chạp quy mô — đây là lựa chọn lý tưởng. Không còn cảnh chen chúc, bát nhang xếp chồng lên nhau nữa.

  2. Thứ hai, về phong thủy, hậu cung được ví như "túi chứa khí". Theo quan niệm dân gian, không khí tốt lành — hay còn gọi là sinh khí — khi đi vào không gian kín phía sau sẽ được giữ lại, tích tụ tài lộc và bình an cho cả dòng họ. Nghe có vẻ huyền bí, nhưng về mặt kiến trúc, không gian kín phía sau thực sự tạo cảm giác ấm áp, bề thế và uy nghi hơn hẳn.

  3. Thứ ba, sự riêng tư. Hậu cung tách biệt hoàn toàn không gian thờ tự khỏi sinh hoạt hàng ngày. Bạn có thể dọn dẹp bàn thờ, thắp hương lúc nửa đêm mà không ảnh hưởng đến ai. Yên tĩnh. Trang trọng. Đúng nghĩa.

Ưu điểm của nhà 3 gian có hậu cung

Thông số kỹ thuật tham khảo

Hạng mụcGiá trịThông số
Hình dáng tổng thểKiểu chữChữ Đinh (丁)
Gian giữaChức năngThờ cúng chính, nơi đặt án gian, cửa võng, sập thờ
Hậu cungVị tríĐâm dọc ra phía sau từ gian trung tâm
Hậu cungCông dụngĐặt bài vị, linh vật, báu vật dòng họ
Gian bênChức năngTiếp khách, sinh hoạt
Số cộtSố lượng18 – 24 cột tùy quy mô
Kích thước hậu cungChiều rộng~2m – 3m
Chất liệu gỗLoại gỗLim, Sến, Gõ Đỏ
Hoa vănChủ đềTứ linh (Long-Ly-Quy-Phụng), Tứ quý (Tùng-Cúc-Trúc-Mai)

Thông số kỹ thuật tham khảo

Lưu ý khi thi công

Xây nhà gỗ không đơn giản là chọn gỗ đẹp rồi ghép lại. Có vài điều bạn cần nhớ kỹ:

  • Chống thấm tại mái nối: Đây là điểm yếu cố hữu của kiến trúc chữ Đinh. Chỗ tiếp giáp giữa mái nhà chính và mái hậu cung cực kỳ dễ dột nếu không xử lý tốt. Hãy yêu cầu thợ xử lý kỹ bằng kẽm hoặc gioăng cao su chuyên dụng.

  • Ánh sáng cho hậu cung: Hậu cung thường khá tối — vì nó nằm sâu bên trong. Đừng để không gian thờ tự tối tăm u ám. Hãy bố trí đèn vàng ấm để không gian vừa trang nghiêm, vừa thân thiện.

  • Chọn gỗ đúng loại: Vì đây là công trình thờ tự lâu dài, gỗ phải bền. Gỗ Lim, Sến và Gõ đỏ Pachy là những lựa chọn hàng đầu — gỗ Lim cứng, chống mối mọt cực tốt; gỗ Mít theo quan niệm dân gian lại đặc biệt phù hợp với không gian tâm linh.

  • Kích thước theo thước lỗ ban: Người thợ lành nghề sẽ không bao giờ tự ý đặt kích thước ngẫu nhiên. Họ dùng thước lỗ ban — thước đo truyền thống — để chọn các con số cung tốt, tránh cung hung.

Gợi ý thực tế: Nếu bạn vừa muốn thờ tự, vừa muốn ở, hãy bố trí sập gỗ hoặc giường gỗ tại hai gian bên. Vừa thuần Việt, vừa tiện dụng.

Lưu ý khi thi công

So sánh với các kiểu nhà khác

Nhiều người hay nhầm lẫn giữa các kiểu nhà gỗ truyền thống. Hãy phân biệt nhanh:

Kiểu nhàHình dángĐặc trưng
Nhà 3 gian có hậu cungChữ Đinh (丁)Hậu cung đâm từ gian giữa ra sau
Nhà 5 gianHình chữ nhật ngangRộng hơn, nhiều gian hơn, thường là nhà ở
Nhà chữ CôngChữ Công (工)Hai nhà ngang nối với nhau bằng nhà cầu ở giữa
Nhà chữ QuốcChữ Quốc (囗)Bốn dãy nhà bao quanh một sân trong

Mỗi kiểu có vẻ đẹp riêng. Nhưng nếu mục tiêu là thờ tự và lưu giữ văn hóa dòng họ, nhà 3 gian có hậu cung vẫn là lựa chọn cân bằng nhất — không quá lớn, không quá nhỏ, đủ linh thiêng và đủ thực dụng.

So sánh với các kiểu nhà khác

Kết luận

Một ngôi nhà gỗ 3 gian có hậu cung không chỉ là công trình kiến trúc. Nó là ký ức tập thể của một dòng họ, là nơi ông bà tổ tiên "về" mỗi dịp giỗ chạp, là tiếng chuông ngân mỗi buổi sớm mai. Trong thời đại bê tông hóa ồn ào như hiện nay, việc dựng lên một ngôi nhà gỗ truyền thống chính là hành động chủ động gìn giữ văn hóa — không phải hoài cổ, mà là trân trọng cội nguồn.

Nếu bạn đang có ý định xây dựng nhà thờ họ hoặc không gian thờ tự cho gia đình, đừng ngại tìm hiểu sâu hơn về kiểu nhà này. Vì đôi khi, cái cũ chính là cái đẹp nhất.

Bạn đang tìm một đơn vị đủ tâm, đủ tầm để hiện thực hóa ngôi nhà gỗ 3 gian có hậu cung trong mơ? Nhà Gỗ Hoàng Phúc chính là cái tên đáng để bạn tin tưởng. Xuất phát từ vùng đất Hải Hậu, Nam Định - một trong những cái nôi của nghề mộc truyền thống miền Bắc.

Nhà gỗ Hoàng Phúc mang trong mình DNA của những người thợ lành nghề, am hiểu từng thớ gỗ, từng đường chạm khắc tứ linh tứ quý. Không phải ngẫu nhiên mà nơi đây được nhiều gia đình tin chọn để xây dựng những công trình thờ tự mang giá trị cả đời.

Từ khâu tư vấn chọn gỗ, tính kích thước theo thước lỗ ban, cho đến chạm khắc hoa văn và lắp dựng hoàn thiện. Hoàng Phúc làm trọn gói, làm đến nơi đến chốn. Nếu bạn muốn tận mắt xem các mẫu nhà gỗ thực tế hoặc cần tư vấn miễn phí, đừng ngần ngại liên hệ ngay hôm nay.

  • Địa chỉ: Xóm 1 Hải Long, Hải Hậu, Nam Định
  • Hotline: 0963 118 111 — 0918 65 1989
  • Website: www.nhagohoangphuc.vn
0.0
0 Đánh giá
Vũ Ngọc Biên
Tác giả Vũ Ngọc Biên Co-Founder & CEO Nhà gỗ Hoàng Phúc
Nghệ nhân, KTS Vũ Ngọc Biên là người chịu trách nhiệm chính cho những dự án tư vấn, thiết kế và thi công nhà gỗ cổ truyền của Nhà gỗ Hoàng Phúc
Bài viết trước Nhà gỗ cổ truyền 3 gian 18 cột lắp dựng tại Thủy Nguyên Hải Phòng

Nhà gỗ cổ truyền 3 gian 18 cột lắp dựng tại Thủy Nguyên Hải Phòng

Viết bình luận
Thêm bình luận

Bài viết liên quan

Thông báo

Zalo
Hotline