Cuốn thư là gì? Ý nghĩa và các mẫu chữ trên cuốn thư đẹp

Cuốn thư được trang trí trong nhà gỗ đem đến sự bí ẩn, đẹp mắt và cực kỳ thu hút. Hãy cùng Nhà Gỗ Hoàng Phúc tìm hiểu xem cuốn thư là gì? Ý nghĩa của cuốn thư trong văn hoá thờ cúng thông qua bài viết dưới đây. 

Định nghĩa cuốn thư là gì?

Cuốn thư là tấm bảng nằm ngang được thiết kế giống như một bức tranh. Bên trên được chạm khắc chữ Hán và thường được treo trên bàn thờ gia tiên. Cuốn thư đem đến sự uy nghiêm, trang trọng cho bàn thờ.

Về bố cục, một cuốn thư được chia làm 3 phần. Ở giữa là chữ Hán, hai bên là bút và kiếm cùng với đó là các họa tiết rồng phương, bông sen đem đến sự quyền lực. Nó được du nhập từ văn hoá Trung Quốc từ hàng nghìn năm về trước.

Cuốn thư thường được làm từ hai chất liệu chính:

• Bằng gỗ: Thường là gỗ mít, gỗ gụ hoặc gỗ dổi. Loại này thường được sơn son thếp vàng hoặc để mộc vân gỗ rất tinh xảo, phù hợp với các kiến trúc nhà gỗ truyền thống.

• Bằng đồng: Được gò hoặc đúc thủ công, độ bền cao và mang lại vẻ sang trọng, sáng bóng.

Các mẫu chữ trên cuốn thư

Chữ trên cuốn thư không chỉ là chi tiết trang trí mà còn là "linh hồn" của vật phẩm, thể hiện mong cầu, gia phong và truyền thống đạo đức của dòng họ. Thông thường, các chữ này được viết bằng chữ Hán hoặc chữ Nôm, đôi khi có kèm chữ Quốc ngữ nhỏ bên dưới để dễ hiểu.

Dưới đây là các nhóm chữ phổ biến nhất thường được khắc trên cuốn thư:

1. Nhóm chữ đề cao đức độ (Phổ biến nhất)

Đây là những bộ chữ mang ý nghĩa ca ngợi công đức của tổ tiên và mong muốn con cháu giữ gìn phúc đức:

• Đức Lưu Quang (德流光): Đức độ sáng mãi muôn đời. Đây là bộ chữ được dùng nhiều nhất trên các bàn thờ gia tiên.

• Phúc Lộc Thọ (福祿壽): Cầu mong ba điều hạnh phúc lớn nhất của đời người: May mắn, tài lộc và sống lâu.

• Phụng Gia Tiên (奉家先): Thờ phụng tổ tiên, thể hiện lòng hiếu thảo.

• Ẩm Thủy Tư Nguyên (飲水思源): Uống nước nhớ nguồn.

2. Nhóm chữ dùng trong nhà thờ họ, đình chùa

Những nội dung này thường mang tính trang trọng và khẳng định sự hưng thịnh của dòng tộc:

• Vạn Cổ Anh Linh (萬古英靈): Muôn thuở linh thiêng.

• Mộc Bản Thủy Nguyên (木本水源): Cây có gốc, nước có nguồn.

• Quang Tiền Thùy Hậu (光前垂後): Làm rạng rỡ đời trước, để đức cho đời sau.

• Tổ Củng Tôn Bồi (祖拱孫培): Tổ tiên gây dựng, con cháu bồi đắp.

3. Cấu trúc chữ đi kèm Câu đối

Cuốn thư thường không đứng độc lập mà đi kèm với hai bức câu đối hai bên. Một số bộ chữ và câu đối kinh điển bao gồm:

• Cuốn thư: Đức Lưu Quang

• Câu đối:

  • Tổ tông công đức thiên niên thịnh (Tổ tiên công đức nghìn năm thịnh)

  • Tử hiếu tôn hiền vạn đại vinh (Con hiếu cháu hiền muôn đời vinh)

Lưu ý về hình thức trình bày

• Chữ thúc nổi: Trên các cuốn thư bằng đồng, chữ thường được thúc nổi rõ ràng, sắc nét.

• Sơn son thếp vàng: Trên cuốn thư gỗ, chữ thường được thếp vàng 24K hoặc vàng Tâm trên nền sơn đỏ hoặc đen để làm nổi bật nội dung.

• Họa tiết bao quanh: Chữ thường nằm giữa các họa tiết như "Ngũ Phúc lâm môn" (5 con dơi), "Long cuốn thủy" hoặc hình tượng hoa hồng, chim trĩ để tăng thêm ý nghĩa phong thủy.

Trong không gian nhà gỗ truyền thống hoặc các gian thờ có kiến trúc đặc trưng, việc lựa chọn nội dung chữ trên cuốn thư cần phù hợp với vai vế của người được thờ tự và mong muốn riêng của gia đình.

Ý nghĩa của cuốn thư trong bàn thờ tự

Cuốn thư, câu đối là những vật phẩm trang trí cho không gian thờ tự thêm phần trang nghiêm. Những bức cuốn thư được chạm khắc rồng phụng còn được dùng làm quà tặng mừng tân gia, mừng thọ hay mừng thi đỗ đạt. 

Theo phong thuỷ, cuốn thư mang vẻ đẹp truyền thống với hình ảnh cây bút và cây kiếm đã toát lên sức mạnh quyền lực, ngăn chặn được tà khí và đem đến sự thanh tịnh cho không gian thờ cúng. Đặc biệt, các câu chữ trên cuốn thư mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Ví dụ: Phúc Lộc Thọ, Phụng Gia Tiên, Đức Lưu Quang, Phúc Lai Thành, Thiện Tối Lạc..

• Phúc Lộc Thọ: Đem đến sự may mắn, giàu sang và hưởng thọ

• Đức Lưu Quang: Đem đến sức sáng muôn đời

• Thiện Tối Lạch: Đem đến nhiều niềm vui cho gia đình

>>> Đọc ngay:

Bức đại tự là gì? Ý nghĩa và các chữ trên bức đại tự

Hoành phi câu đối là gì? Ý nghĩa và cách treo trên bàn thờ

Hướng dẫn treo cuốn thư trên bàn thờ đúng cách

Sau khi hiểu cuốn thư là gì chắc hẳn bạn cũng muốn trang trí cho ban thờ một cuốn thư đẹp mắt và ấn tượng. Tuy nhiên, bạn cần nắm được cách treo cuốn thư đúng cách sau đây:

• Lựa chọn vị trí treo tại chính giữa bàn thờ, lấy bát hương là tâm để đo thẳng lên trên hổ phù của cuốn thư.

• Khoảng cách từ mặt bàn thờ đến mép dưới cuốn thư đảm bảo trong khoảng từ 80cm - 100 cm. 

• Lắp đặt cuốn thư nghiêng xuống đất khoảng 20 - 30 để dễ dàng quan sát hơn.

Nhà Gỗ Hoàng Phúc chuyên thiết kế và thi công nhà gỗ kẻ truyền trên toàn quốc từ Bắc vào Nam. Bên cạnh đó, chúng tôi còn hỗ trợ và tư vấn địa chỉ thiết kế cuốn thư đẹp và chất lượng nhất. Nếu bạn có nhu cầu hãy liên hệ ngay HOTLINE để được tư vấn trực tiếp.

Hy vọng bài viết vừa rồi đã giúp bạn đọc hiểu rõ về cuốn thư là gì cũng như ý nghĩa của nó trong văn hoá thờ cúng. Đây được xem là vật phẩm trang trí bàn thờ vô cùng quan trọng và được nhiều gia đình yêu thích và lựa chọn.

>>> Xem thêm:

Cách bố trí bàn thờ nhà 3 gian theo đúng phong thuỷ

Cách bố trí bàn thờ trong nhà thờ họ